Niet elk pareltje in de Waddenzee schittert op je Instagram feed. Sommige plekken zijn zo stil, zo puur natuur, dat zelfs de meest avontuurlijke reiziger er met moeite bij kan. Geen strandtent. Geen pinautomaat. Wel zeehonden, pioniersplanten en vogels die zó zeldzaam zijn dat ze zichzelf nauwelijks geloven.
Richel — het kraamkamer van de grijze zeehond
Richel klinkt als een Frans parfum maar is in werkelijkheid een ruige zandplaat ten zuidwesten van Vlieland, die ruikt naar modder en natte zeehond. Onbewoond, ongerept en bij hoogwater slechts 30 hectare groot. Voor grijze zeehonden is Richel dé plek om te baren — op sommige dagen liggen er tot 900 dieren op de noordkant van de plaat. In de winter wordt 80 tot 90 procent van de totale Waddenpopulatie grijze zeehonden hier geboren. Geen couveuse, wel een zeebries.
Tot 2009 verdween Richel nog volledig bij hoogwater. Sindsdien proberen biestarwegras en zeeraket voorzichtig voet aan de grond te krijgen. Van een zeilschip zie je de plaat van een veilige afstand — precies goed genoeg voor Olaf om je te vertellen welk dier je ziet en wat het doet.
Griend — vogeleiland met middeleeuwse wortels
Griend ligt ten zuidwesten van Terschelling en lijkt op het eerste gezicht weinig meer dan een plukje groen op het water. Toch kiezen elk jaar ruim 30.000 broedparen dit eiland als thuisbasis: kluten, visdieven en de zeldzame grote stern bevolken de kwelders massaal. In de middeleeuwen was Griend veel groter — er stond zelfs een kloosterschool. Na de Sint-Luciavloed van 1287 verdween een groot deel onder water en is het eiland sindsdien op drift geraakt.
Tijdens dijkwerkzaamheden in de jaren tachtig zijn per ongeluk bosmuizen meegelift naar het eiland. Ze zijn inmiddels goed ingeburgerd, tot lichte frustratie van de vogelwachters. Gelukkig houden blauwe kiekendieven en velduilen de muizenstand onder controle.
Engelsmanplaat — tussen wal en schip
Tussen Ameland en Schiermonnikoog ligt Engelsmanplaat: ooit een volwaardig eiland, nu een verzonken zandplaat. Bij laagwater uitgestrekt rustgebied voor steltlopers en wadlopers. Bij hoogwater verdwijnt het grotendeels onder de golven. De naam verwijst naar een Engels schip dat hier ooit vergaan zou zijn — al is dat verhaal net zo wankel als de plaat zelf.
Rottumeroog — het eiland dat naar Duitsland wandelt
Rottumeroog is de meest oostelijke Nederlandse Waddeneiland en beweegt al jaren langzaam richting Duitsland. Niet toegankelijk voor bezoekers, wel fascinerend om te zien vanuit het water. Het eiland telt geen vaste bewoners meer, maar heeft wel een rijke historische achtergrond: vroeger stond hier een vuurtoren en een bewonersgemeenschap van vuurtorenwachters.
Hoe zie je ze het beste?
Vanuit de Waterwolf. We varen langs zandplaten en onbewoonde eilandjes waarbij Olaf vertelt wat je ziet, wanneer zeehonden pups krijgen en waarom een specifieke vogel nu net hier broedt. Geen toeristisch commentaar, maar de kennis van iemand die deze wateren al decennialang kent.